Twee onnozele studenten, op zoek naar een plekje in het land van de avonturiers. Een oude Nissan Patrol … van Amsterdam trans-sahara naar Accra … 1 maand voorbereiding. Plekje gevonden? Wat denk jij ….

Alles leek geregeld en afgesloten, nu restte ons enkel nog op dinsdag in
Accra te zijn, om onze vlucht naar Nederland te halen. Helaas waren we door
de vertraging bij de grens wederom op een vrijdagavond in Lome beland,
waardoor we pas maandag onze visums voor Ghana opnieuw konden aanvragen. Jax85
het schijnt dat je een visum nodig hebt om Ghana binnen te komen. Het was
een beetje krap om maandag onze visums in Togo te krijgen en 1 dag later te
moeten vliegen vanuit Ghana. Ach wat, alles was rond, we waren legaal, er
leken geen mogelijke problemen en we konden nog een weekendje chillen in
Lome en af en toe eens te speuren naar de daders van de beroving van een
aantal weken geledenx85 prrrima. We hadden EINDELIJK, hoewel we dit al vele
malen hadden gedacht, eindelijk het gevoel dat we er nu doorheen waren, dat
we alles wel mee hadden gemaakt wat we ons voor konden stellen en dat de
resterende dagen geschikt waren voor een zorgeloze ontspanning, lekker eten
en het drinken van een biertje. Maar ja, het blijft Afrika.

Zaterdagnacht, nog twee nachten voor het vertrek uit Accra. Jaap-Jan wordt
wakker, badend in het zweet met het gevoel alsof er een flinke dosis LSD in
de vissaus was gemengd die we die avond verorberd hadden. Mijn lichaam
kookte over en het hoofd hield dit ook niet echt bij. Meerde malen werd ik
wakker, en zakte weer weg alsof ik flauwviel. Achteraf bleek dit geen alsof:
ik viel echt telkens flauw. In xe9xe9n van de wat heldere momenten waarschuwde
ik Clint, en we overlegden wat er in Allahsnaam gebeurde met me. We waren
het er vrij snel over eensx85 ik had Malaria.

Er zijn vele vormen van Malaria, maar in dit deel van Afrika schijnt het
voornamelijk Malaria Tropica te zijn. Deze vorm is de meest heftige vorm en
lijdt binnen 24 tot 48 uur tot een coma, gevolgd door de dood. Lichtelijk
begrijpelijk dat ik af en toe wegzakte. Malaria is een parasiet, die zich
verspreid via muggen. Een mug prikt iemand die Malaria heeft, en vervolgens
een tweede persoon; wanneer dit exponentieel stijgt in bijvoorbeeld een dorp
is er voila…. een Malaria-epidemie. De Malaria parasiet nestelt zich in de
rode-bloedlichaampjes, die onder andere zorgen voor het transport van
zuurstof. De parasiet nestelt zich in deze cel en vermenigvuldigt zich. Het
verschilt per Malaria soort hoe snel deze zich vermenigvuldigt, maar in alle
gevallen knapt de rode bloedcel door de vermenigvuldiging en is het
resultaat een schoolklas aan jubelende parasietjes die allen ambixe9ren
hetzelfde proces te herhalen. Op deze manier verspreidt het zich razendsnel.
Malaria Tropica specifiek kan op deze manier de zuurstoftoevoer naar de
hersenen blokkeren met bovenstaand gevolg.

Dit proces was dus gaande, in mijn o zo geliefde bloedbanen. We waren ons
allebei bewust dat Malaria in een vroeg stadium te genezen is met simpelweg
een noodkuur aan pillen. Drie dagen lang drie pillen per dag is easy om zo
een ellendige parasiet uit je bloed te krijgen. Echter, als je lichaam en je
hersenen zo heftig reageren zoals die van mij dat deden, dan zit er niets
anders meer op dan je te laten redden in een ziekenhuis. Om vijg uur x92s
nachts werd ik door Clint een taxi ingesleurd, opweg naar het ziekenhuis. Ik
weet niet of de lezers zich nog herinneren wat ik over Togo schreef, maar
dit ziekenhuis is het toonbeeld van het feit dat er simpelweg geen geld is
om dingen draaiende te houden. Salarissen worden niet betaald, materiaal
wordt niet vervangen, ondehroud wordt niet gepleegd, laat staan dat er
ruimte is voor innovatiex85 Zo ook dit ziekenhuis, Clint sleurde mij de taxi
weer uit en doktors die buiten aan het dapen waren begeleiden mij naar
binnen. Een zeer klein kamertje, met fel TL-licht waar de muggen om heen
dansden (handig in een Malaria-behandel ruimte) en waar de airco kappot was,
was gevuld met zes x93beddenx94 waarvan er twee bezet werden door slapende
werknemers. xc9xe9n van hen werd eraf gestuurd en maakte plaats om mijn bezwete
lichaam neer te leggen. In het Frans trachtte ik tussen het wegvallen door
uit te leggen wat ik voelde, en dat we dachten dat het Malaria was. Al
eerder had ik een test gedaan, maar na een kort onderzoekje, wat voelen en
een lampje in mijn ogen schijnen vond deze dokter het niet nodig een test te
doen. Hij was immers zeker van zijn zaak, en mijn vertoon sprak boekdelen:
Malaria.

De temperatuur was ondraaglijk, en mijn hoge koorts maakte dit niet veel
makkelijker. Clint wist heel behulpzaam mijn kleren uit trekken, nat te
maken in de wasbak en mijn lichaam nog enige verkoeling te bieden. Een
roestige paal met drie krom geslagen spijkers werd de bezemkast uitgetild en
naast mijn bed geplaatst. Aan de behulpzaamheid, vriendelijkheid en
zorgzaamheid van de doktoren lag het niet, wat dat betreft waren zij allen
enthousiast over het feit dat er een zieke blanke in het ziekenhuis lag.
Tevens vonden zij het leuk om enkele woordjes engels met ons te oefenen,
maar dat was niet het gene waar ik op te wachten zat wanneer je het gevoel
hebt dat je een hele harde strijd aan het vechten bent. Clint kon de
aandacht van mij afleiden en na de gezelligheid werd het dan tijd om mij te
gaan behandelen. Clint kreeg een waslijst met medicijnen die hij bij de
apotheek moest gaan halen, wat een klein huisje met een vrolijke
reggaeTogolees bleek te zijn. Al snel keerde hij terug met vijf potjes, en
drie flessen. De eerste fles werd aan de paal geknoopt, en een infuus werd
in mijn ader geschoven. De fles begon te druppelen . . . Wanneer ik de
vloeistof langzaam door mijn bloedbanen voelde lopen haalde de doktor drie
spuiten te voor schijn. xc9xe9n voor xe9xe9n werden ze op de infuusconstructie
geschroefd en leeggespoten in mijn arm. Wat het was, wat het zou doen, of
welke andere vorm van informatie dan ook was totaal onrelevant in verhouding
tot het oefenen van de grapjes en woordjes in het Engels. Maar het effect
was duidelijker merkbaar: ik begon te gloeien van binnenuit, en een compleet
nieuw gevoel bekroop me. Een gevoel alsof je lichaam alle zeilen bij zet om
deze wonderbaarlijke processen in het lichaam aan te kunnen, en het op het
randje balanceert om deze strijd te winnen. Ademen was het enige waar ik me
op kon concentreren, en het enige wat op dat moment in mijn wereldje van
belang was. Terwijl dit alles gaande was gebaarde de doktor dat ik op mijn
zij moest draaien. Mijn bil kwam vrij, en werd de hotspot voor de volgende
twee naalden. Vele vaccinaties had ik gehad, maar nooit deed een naald
zoveel pijn. Clint beschreef het als een vork die je in een rauw stuk
biefstuk probeert te prikken. Aix85

Het infuus en de prikken begonnen na een uur aan te slaan, en de wazigheid
en koorts begonnen langzaam aan af te nemen. Clint bleef maar doorgaan met
koelen, en af en toe werden de flessen van het infuus gewisseld. Zo zorgzaam
als ze waren kwamen ze elke vijf minuten vragen hoe het ging waarna ze al
snel over wilden schakelen op een gezellig gesprek. Dat ging me nog even te
ver, maar gelukkig kon Clint dit overnemen. Vier uur lang lag ik daar zox85.
Geveld en wel, met trouwe Clint aan mijn zijde. Mijn oprechte dank spreek ik
bij deze uit aan hoe mijn reisgenoot zich dapper en standvastig heeft
gedragen tijdens deze moeilijke uurtjes.

Wanneer Clint langzaam begon te informeren over hoe lang ik daar moest
blijven, gezien het feit dat onze vlucht dinsdag zou vertrekken, was het
antwoord: zodra de fles leeg is. De fles raakte leeg, en ze koppelde
inderdaad het infuus af en wensten ons nog een fijne reis. Geen advies, geen
tips, geen verklaring. Slechts gezellig kletsen, en het vragen naar een paar
eurox92s voor de moeite.

Terug gekomen in het hotel bleek er weinig anders op te zitten dan mijn
zwaar verzwakte lichaam rust te gunnen. Nog steeds zakte ik af en toe weg,
en was absoluut niet in staat het bed af te komen. Maar de plicht riep: we
moesten nog een aantal dingen regelen om op tijd in Ghana aan te komen. Nu
waren er een aantal dingen die Clint wel regelen kon, maar bijvoorbeeld het
verkrijgen van een visum voor Ghana moet hoogstpersoonlijk aangevraagd
worden. Het gevolg: een zwaar zwetend persoon die duizelend onder een felle
TL-balk papieren staat in te vullen, overeind gehouden door een trouwe
reiskameraad. We sleepten ons er wel doorheen, en het leek erop dat op die
maandag alles rond zou zijn, en we dezelfde dag nog in Accra aan zouden
komen. We zouden dan met de juiste stempels in Accra zijn, waardoor het
vliegen terug naar Nederland geen enkel probleem zou moeten zijn. We moesten
slechts nog even de visums afwachten, en alles zou opgelost zijn.

Nadat Jaap-Jan een uurtje heeft zitten zweten op het houten bankje en Clint
de terugvlucht al voor zich kon zien, wist deze medewerker van de Ghaneze
ambassade toch, toch, NOG een keer allemaal in de war te schoppen.
Vastzitten, gevaarlijke wegen, rebellen, malaria, boze autoriteiten,
inbraken, ruzies, hitte, vermoeidheid, dorst, en communicatieproblemen
hadden we allemaal doorstaan, met groot succes. Reden genoeg, mag je
aannemen, om het gevoel te hebben dat je alles inmiddels wel achter de rug
hebt gehad. Maar nee, onze paspoorten werden op tafel gesmeten, met de
boodschap volgende week het weer te proberen. Reden?: we waren net twee
dagen geleden uit Ghana gekomen, en het is verboden om binnen zeven dagen
weer terug het land in te gaan. Aaaiii, daar was de man met de hamer weer.
Maar zoals deze tegenslagen als donderslag bij heldere hemel blijven komen,
zo ook wordt je immuun voor ze. Wanneer er gezegd wordt dat iets niet gaat
lukken betekent dat LANG niet, en zeker niet hier in Afrika, dat het ook
daadwerkelijk niet zo zal zijn. We begonnen een offensief, een pleidooi,
bewijsvoeringen van tickets, medelij etc etc, totdat we haar zover kregen
het verhaal aan de ambassadeur voor te leggen. Hij stemde in met een
uitzondering voor deze twee onnozele reizigers, hoe konden deze twee
onschuldige studenten dit immers weten, en ze wilden zo graag naar huis?

Zo gezegd zo gedaan stonden deze twee heren weer aan de grens van Ghana,
hopend dat niet dezelfde vrouw er weer stond die o zo boos was geworden.
Tevens hoopten we dat ze niet de kentekenplaten zouden vinden die we
meenamen, aangezien het nooit meer verschijnen van deze in Ghana de
voorwaarde was dat ze ons lieten gaan, en tevens hoopten we dat de douane
ons xfcberhaupt niet zo zonder Jacques zouden zien omdat ze dan zouden weten
dat we gelogen hadden over het verdere verloop van onze reis. En liegen
tegen machtige autoriteiten, is wel echt hetgene wat als een zeer kwalijke
zaak wordt ervaren. Maar net als je wel problemen kan verwachten, verloopt
het wonderbaarlijk soepel, en waren we binnen een no-time in Accra. Terug in
Accra x85 ons tweede, of inmiddels na Mopti, ons derde thuis. We begonnen het
bijna te beseffen, we hebben onszelf gered, we zijn erdoor, het gaat
gebeuren, we gaan Afrika verlaten, voldaan, overwinnend!

Nog steeds met slepende Malaria genezing in het lichaam van Jaap-Jan brak
onze laatste dag aan. Ook al had de malaria er niet voor gezorgd dat het
vrijwel onmogelijk was om enige actie te ondernemen, dan nog waren we op,
toe aan vakantie, toe aan een warme westerse douche met daarna je favoriete
ontbijt. Daar waren we aan toe, en met een onwaarschijnlijk grote trots en
voldoening keken we terug, weliswaar afgemat, maar tevreden. En met een
opluchting dropen we het vliegtuig in, totdat de wielen de grond loslieten.
Zelfs toen konden we nog niet beseffen dat het nu echt voorbij was (mede
omdat er nog steeds vele dapende maar vermoeiend gexefnteresseerde Afrikanen
in ons vliegtuig zaten).

Een vliegreis is een uitstekende manier om alles een plekje te geven, om
goed op je in te laten werken wat er zich nu allemaal voor bijzonders heeft
afgespeeld en hoe je jezelf langzaam terug voelt keren naar thuis, daar waar
alles is zoals je het verwacht. Wij waren klaar met Afrika en Afrika met
ons. Wij waren klaar om thuis te komen, en of thuis klaar zou zijn om twee
verloren avonturiers te ontvangen, daar hebben we nooit een moment aan
getwijfeld.

Vele woorden zou ik nog vuil kunnen maken aan onze evaluaties, hoe we ons
erachter af over voelen en alle andere dingen die je achteraf kunt denken en
zeggen. Maar dat is niet nodig, want alle lezers hebben met ons dit avontuur
kunnen beleven, we hebben jullie mee laten leven in hoe je zoiets ervaart,
en dat is waar het omging. Ons verhaal spreekt voor zich, het vertelt zich
zelf met alle indrukken en ervaringen van dien. Een ieder die zijn eigen
verhaal wil schrijven daag ik uit om die eigen uitdaging aan te gaan.

Wij hebben ons verhaal geschrevenx85 en het is af x85 en oprecht durven we te
zeggen: we zijn tevredenx85

Eindelijk stond Jacques veilig en wel geparkeerd binnen de muren van een knus hotel. Het was daar waar de pijnlijke rituelen plaatsvonden; de rituelen van het ontmantelen, demonteren, aftuigen en loslaten van Jacques. Dat is de grote tweestrijd: uiteindelijk is het slechts een voertuig dat je naar je bestemming moet brengen, en zodra deze bereikt is verliest het zijn doel. Maar toch gedurende het proces om er te komen bouw je een diepere vriendschap op waardoor je verder denkt dat de afstand die hij af moest leggen. Eerbiedig en met grote toewijding ontdeden we Jacques van zijn interieur. In samenwerking met ons lokale hulpje wisten we Jacques stap voor stap uit te ruimen, schoon te maken en hem weer even helemaal op te knappen. Na een paar zwoegen in de Ghaneze zon, keken we voldaan en licht emotioneel naar Jacques. Hij was als een wild beest dat zojuist uit een modderpoel gekropen was en daarna verplicht door zijn moeder een bad moest nemen en vertoonbaar is gemaakt voor de verjaardag van zondag. Dat was precies hoe Jacques eruit zag, maar tevens hoe hij zich voelde. Wat voor leven Jacques ook te wachten staat in Afrika, hij hoeft nooit bang te zijn zijn beestachtige imago los te moeten laten. Waarschijnlijk, de Afrikanen kennende, zou dit de laatste keer zijn dat hij met zoveel respect behandeld is en zou hij de rest van zijn leven in de symbolische modderpoel kunnen wroeten. Sommigen zeggen dat je moet stoppen op je hoogtepunt, Jacques is een van de weinigen die kan zeggen dat hij na het bereiken van zijn hoogtepunt besloten heeft dit hoogtepunt te blijven leven tot aan zijn einde. Amen.

Vanwege het illegale verblijf van Jacques, konden we hem niet achterlaten in Ghana. Aldus werd besloten hem in een uitdagender, en minder mierenneukerig oord achter te laten. Dit zou betekenen dat, hoewel Jacques theoretisch mocht weigeren, we hem nog eenmaal moesten vragen om zijn medewerking. Gelukkig zag Jacques zelf ook in dat het voor zijn eigen welzijn zou zijn, waardoor we nog xe9xe9n keer met zijn driexe9n het glorieuze samenzijn mochten ervaren. Alvorens we Accra uitreden deden we een rondje langs de lokale garages, die vaak met niet meer dan een aantal schroevendraaiers en wat hamers complete wonderen verichten, om onze equipment af te staan. Zoals we inmiddels geleerd hebben van de vrijwilligersorganisaties, maar ook vanuit onze eigen ervaring, is het geven van cadeaus door westerlingen precies datgene wat bepaalde machtsverhoudingen, vooroordelen en ongelijkheid in stand houdt, wat geen motiverende werking heeft op de Afrikaanse samenleving. Om deze reden maakten we er een veiling van, waarbij we onze dure kwalitatieve equipment voor symbolische prijzen veilden. Wat een prachtproces, veel van de spullen die wij te bieden hadden, zoals een mobiele luchtcompressor, een moderne krik en bepaalde gereedschapsleutels zijn werkelijk onverkrijgbaar in dit deel van de wereld, en zo wel, dan is het onwaarschijnlijk duur. De enthousiasme was dan ook niet te stuiten en binnen een mum van tijd waren we uitverkocht. Het grootste gedeelte van dit geld gebruikten we om onze Afrikaanse vriend uit het hotel te belonen voor zijn complete toewijding aan het welzijn van Jacques, door alles schoon te boenen zoals hij nog nooit gezien had. Ons complete tweepersoonsbed, xe9xe9n campingstoel en vele kleren vulden dit nog aan. Onze complete keukenassortiment ging naar zijn moeder, die tomaten en Ananassen verkoopt op de markt. De rest van de kleine spullen gingen naar de andere groep Afrikanen die in en rondom het hotel daapten, zoals ze dat altijd zo mooi kunnen. Nog xe9xe9n stop hadden we te gaan, in de hoop niet door de volgende shift van politieagenten weer binnen gehaald te worden. Het was immers onrealistisch dat ze op alle vijf de politiebureaus dezelfde domme fout maken om een document van Togo te accepteren als legaal document voor Ghana. Deze stop was bij de ambassade, we hadden een nieuw paspoort voor Jaap-Jan aangevraagd, maar al snel werd ons verteld dat er geen normale paspoorten werden verstrekt, enkel een noodpaspoort om thuis te komen. Ook goed, en het rad werd in werking gesteld. Mijn gegevens werden geverifieerd met Nederland, en het mooie roze(!) nieuwe boekje gaf mij weer toestemming grenzen over te steken. Echter, officieel gezien zou ik alsnog mijn entrystempel en een visum moeten halen bij de immigratiedienst, maar wederom leerden we dit achteraf toen we al gefileerd werden.

Met een bijna lege auto vertrokken we richting Togo om, volgens plan, de volgende dag meteen weer met de bus en zonder Jacques terug te keren naar Accra. Net buiten de stad voelden we alledrie vlekkeloos aan dat na alle hectiek en drukte we een momentje voor ons drieeen nodig achtten. Jacques werd voor de ondergaande zon geparkeerd en Clint en ik spoten twee literflessen bier over Jacques, als dank en als zegening. Het resterende vocht dronken we op, terwijl we minuten lang dit moment op ons lieten werken. Net als de man met de hamer sloeg daarna de harde realiteit in als een bom: we moesten nog Ghana zien uit te komen en onze complete illegale situatie zou aan de grens helemaal door de gehaktmolen moeten. Dit beloofde een avond vol geduld, incasseringsvermogen en ja-geknik te wordenx85 En dat werd het. Meer dan xe9xe9n.

We sloegen onze laatste golfballen het meer in en besloten nog een mooie foto te maken van Jacques zo aan de rand van het meer, daarna zouden we nog 2 uur hebben voordat de grens zou sluiten. Enfin, terwijl we Jacques zoetjes aan langs het meer parkeerden realiseerden we ons niet dat een kust zachter wordt naarmate je dichter bij het water komt. Zo zacht, dat een 2000 kilo wegende auto, ondanks het feit dat hij net leeggeruimd is, toch wegzakt. Ook op 4WD leek er geen beweging in te komen. Mmm, de oplettende lezer legt meteen de link dat alle bergingsmateriaal op het moment van vastzitten ergens in een Afrikaanse garage in Accra rondslingerde. Dit was de derde keer dat we er zelfs met 4WD onmogelijk uit konden komen, ditmaal met voldoende water en voedsel, maar zonder bergingsmateriaal. Wederom deden ze weer hun trucje: uit het niets verschenen Afrikanen. En binnen een minuut of tien hadden we al een elftal gevormd. Iedereen wist een eigen tactiek, en met licht angstige herinneringen aan de boot naar Timboektoe kregen we het idee dat het nog wel eens een dagje later zou kunnen worden alvorens wij door de gehaktmolen van de Ghaneze Autoriteiten gehaald zouden worden. Wat een heerlijk vooruitzicht, en waar blijftet gevoel van het x93laatste ontspannende weekjex94?

Het voordeel was dat we hier enigszins konden dirigeren, en nadat we alle spierbundels strategisch aan xe9xe9n kant van de auto hadden geplaatst en het verschijnsel aftellen in combinatie met samenwerken introduceerde resulteerde dit in een hoop beweging in Jacques. Met het loeien van de motor en de gecombineerde spierbundels hadden we Jacques na slechts 45 minuten uit de blubber. Een kleine overwinningsdans met onze vrienden was op zijn plaats, totdat zij allen om geld begonnen te vragen. Inpakken wegwezen, en toch een klein beetje teleurgesteld. Niemand heeft het er trouwens meer over gehad dat het Jacques toch gelukt is binnen een mum van tijd weer in de modderpoel te wroeten. De doerak.

We waren nog op tijd om de grens proberen over te steken. Met de nadruk op proberen, immers, we waren ons bewust van wat ons te wachten stond. We besloten eerst maar Jacques onder de gevreesde loep te laten nemen. De grensovergang aan de kust, tussen Ghana en Togo, is een chaos. Het is een grensovergang die de hele dag door een stroom van autox92s, vrachtwagens en voetgangers kent. Tevens kent de grensovergang een grote hoeveelheid illegale bezigheden, zoals omkoperij, maar ook het illegaal importeren van autox92s, die vrijwel altijd via de haven binnenkomen. Deze douaniers kennen alle trucjes, en kennen nog beter de regels. Een groot kantoor met vele douaniers lag imposant in het midden van het terrein, met een grote parkeerplaats vol met autox92s die wachtten op toestemming om het land te mogen verlaten. Daarnaast, is het volgende station voor autox92s die het niet redden: een stuk grond vol met vervallen autox92s die achter een groot wit hek staan opgesloten. Jacques had een goede potentie zich te mengen met deze gevangenen, maar als het aan ons lag zouden we het niet laten gebeuren. Goed scherp gesteld, gooiden we als volgende in de rij onze paperassen op tafel, hopende met een x93klein foutjex94 gemaakt te hebben vanuit onwetendheid en een onschuldige blik het land uit te mogen. Helaas, dit initiatief werd zo hard de grond ingeboord waardoor je bijna gaat twijfelen of er xfcberhaupt een ander initiatief een ander resultaat had gehad. Finaal en compleet schoot de douanier uit zijn sloffen, toen hij concludeerde dat we simpelweg helemaal geen papieren hadden voor de auto, en zijn systeem dus klaarblijkelijk omzeild was, bewust wel te verstaan. Om het maar meteen aan de grote klok te hangen vond hij het nodig alle collegax92s in het kantoor erbij te betrekken en ons eens even goed te vertellen wat we wel niet fout gedaan hadden. We probeerden uit te leggen wat we allemaal geprobeerd hadden om het te regelen en waarom we in deze bizarre situatie verzeild waren geraakt, maar niets van dit alles mocht baten. Om een lange, agressieve discussie samen te vatten: we mochten Jacques achter het gevreesde witte hek zettenx85x85. Met moeite keken we nog een keer achterom, toen we hem eenmaal achter slot en grendel geparkeerd hadden. We maakten een tasje met noodzakelijk spullen en keerden zuchtend terug naar het politiestation. Langzaam aan begonnen we te accepteren dat dit de plek zou zijn waar Jacques weg zou rotten. De discussie laaide weer op, voor een minuut of twintig. Het gevolg was wel dat de douaniers in begonnen te zien dat dit wel echt een gek uitzonderingsgeval was, waarbij niet alleen wij een fout gemaakt hadden. Daarom werd besloten om het voor te leggen aan een baas. Dit verhaal komt misschien over alsof we in vogelvlucht dit doorliepen, maar al deze gesprekken gingen gepaard met minuten van hangen, zwijgtactieken, weglopen, zonder informatie laten wachten en doorverwijzingen. Ons geduld werd inmiddels vanuit een mysterieuze bron oneindig bijgetankt en opvallend koeltjes wachtten we dit alles af. Na een aantal uur televisie gekeken te hebben met de douaniers werd ons verteld dat we zo zoetjes aan maar eens een slaapplek konden gaan zoeken, we dachten immers toch niet dat alles nog vandaag opgelost zou worden? Met ons samengestelde tasje met twee tandenborstels, twee slaapzakken en twee warme truien wandelden we het kantoor uit. Vanaf de grens moesten we terug lopen naar het eerstvolgende dorpje, in de hoop dat er een hotel zou zijn. De straat was onverlicht, maar toch was het nog steeds een drukte van jewelste. We mengen ons in een complete migratiestroom van Togolezen die Ghana inwandelden. De gehele stoet was volledig bepakt en alle vrouwen droegen wonderbaarlijk grote zakken op hun hoofd terwijl de stoet mysterieus verlicht werd door de vele kaarsen die de migranten ontstoken hadden. Nog nooit hadden we ons in kunnen denken hoe het zou voelen om een vluchteling te zijn, maar deze ervaring bracht ons het meest dicht bij dit bijzondere gevoel. Terwijl alles en iedereen aan elkaar trekt voor het verkopen van alles en nog wat, en het wisselen van van alles en nog wat, vonden we een klein pensionnetje. Onderweg hadden we al een aantal drinkstalletjes gezien, waardoor we besloten om maar het beste maken van deze bizarre situatie. Lichtelijk schuldig voelend naar Jacques die in een onplezierige gevangenis vast gehouden werd, schoven we aan bij het zelfgetimmerde hutje. Een aantal Ghaneze zeemannen voegden zich bij ons en tot in de late uurtjes lieten wij ons verrassen door de lokale cocktails. Even vergaten we de gehaktmolen waar we in zaten, en de gehaktmolen van het visum en het paspoort dat nog volgde. En toch sliepen we heerlijk, verrassend.

In tegenstelling tot wat je zou verwachten van twee mensen die uitermate graag hun auto terug willen, kwamen we om persoonlijke redenen om een uurtje of twaalf eens vragen of er plannen zijn. Uiteraard mochten we weer plaatsnemen in de x93wachtruimtex94. Onverwachts werd hier wel verteld wat ze van plan waren. Tsjax85 ook wij stonden te kijken. Ze hadden er daadwerkelijk over nagedacht, hun baas ingelicht, en die zou ons wanneer het hem uitkomt te woord staan. Na slechts drie uurtjes wandelden we binnen in het luxe kantoor, wat overduidelijk bewees dat we inmiddels bij de hoogste persoon in functie waren beland. Deze hij, bleek een haar, een plesante verrassing die duidelijk in ons voordeel kon gaan werken. De haar, vertoonden wel alle lastige elementen van een hij, en ook zij wist ons nog een keer op een agressieve onze fouten te wijzen. In alle rust en geacteerde onderdanigheid legden we het hele verhaal uit, en warempel viel ze ons verbazingwekkend weinig in de rede. In alle respect, voegden we toe dat het onze fout is geweest met de auto te gaan rijden zonder dat de papieren geregeld waren, maar dat aan de andere kant we niet juist ingelicht zijn en we zonder escort het diepe zijn ingestuurd. Gelukkig beaamde deze mevrouw dit, en langzaam aan werd ze rustiger. Toch, zo principieel zoals ze zijn, zat het haar niet lekker om twee heren die de wet, of meerdere wetten, overtreden hadden zomaar zonder problemen te laten gaan. Het was een zegen dat bij dit systeem het kantoor dat de autox92s formaliteiten regelt niet ook de paspoortformaliteiten regelt, dan zou de combinatie van deze twee namelijk dodelijk zijn geweest. Mevrouw besloot dat ze er tijdens haar vergadering over na zou denken, en dan met uitsluitsel zou komen. Nog snel voegden we eraan toe dat als ze ons dat briefje geeft die we moeten laten zien aan de man bij het hek, ze nooit en te nimmer deze auto meer zal zien en het geen staartje zal hebben. Dit idee beviel haar wel bespeurden we, maar desalniettemin moesten we het onszelf comfortabel maken voor de volgende twee uurtjes.

We mochten binnentreden, en het gezicht sprak al boekdelen. Ze was vrolijk, opgewekt en vriendelijk. Ze begon met dat ze gebruik wilde maken van deze situatie om ons een aantal tips en adviezen te geven voor onze verdere reis (nog steeds was iedereen in de illusie dat we tot Kenya zouden rijden), waarbij we onze dingen beter moesten regelen. Tevens had ze besloten een douanier met ons mee te sturen om de grens over te gaan, waardoor ze zeker zou weten dat Jacques nooit en te nimmer met zijn gevreesde Nederlandse kentekenplaten het land binnen zou komen. Er ontstond een plezierig gesprek, en met een hartelijke dank namen we afscheid. Wederom was het zo een moment. Een moment waarop je wegloopt van de plaats van de doffe ellende, terwijl je langzaam aan beseft dat je het toch weer voor elkaar hebt. We waren voldaan, OH zo voldaan. Jacques reed de poorten weer uit, we pikten de douanier op en we kregen precies twee minuten om te realiseren wat er gebeurd was. Voor de tweede keer hadden we Jacques teruggekregen, gevuld met blijdschap. Na deze twee minuten zagen we de volgende gehaktmolen al: de paspoortcontrolex85.

We sloten aan in de rij, met de douanier die Jacques bewaakte. Deze man had een mazzeltje, ook al wist hij zelf op dat moment nog niet dat hij de komende uurtjes niet achter zijn bureau hoefden te zitten: hij kon rustig wachten, dapen en toekijken hoe wij gekielhaald werden. Clintx92s beurt, de exit-stempel geplaatst, gelukkig niet de gekke exit-stempel van Togo gezien, en het visum werd afgetekend. Tot ziens. Jaap-Janx92s beurt, en vol hoop legde ik mijn noodpaspoort neer dat ik van de ambassade in Accra had gekregen. What is this! Klonk er met woedende toon door de gang. Ze schoof het document terug alsof het een nietszeggend vodje papier was. Dat was het eigenlijk ook, het zei ook helemaal niets. Niemand kon zien wanneer en waar ik het land binnen was gekomen, wat er gebeurt is, of ik xfcberhaupt legaal ben en of ik een visum heb gehad. Ronduit nietszeggend dus, slechts een plaatje met een lachende foto en wat gegevens. Het startschot was gegeven, en met de handjes op de rug en een zielige blik hoorden we voor de zoveelste keer in twee dagen een autoritaire pleidooi aan. Hoe fout, hoe stom en hoe onnozel we waren konden we inmiddels wel 100 keer op het schoolbord schrijven als het aan hen lag, en wanneer ik naar een oplossing vroeg of aanbood alsnog de visum te betalen vond ze dat te makkelijk. Nee, deze mevrouw wilde geen oplossing, ze wilden me even goed gaar koken. We drukken de Fast Forward knop in, aangezien inmiddels wel duidelijk is hoe zo een gesprek verloopt, inclusief het gewacht, de woede van de Ghanezen, onze excuses etc etc. Enfin, uiteindelijk kwam het erop neer dat ik er met een 100 dollar boete vanaf zou komen. Dit moesten we wel in dollars betalen, wat in een dorpje verderop konden wisselen en tevens moesten we zelf kopieen zien te regelen van onze documenten. Fijn, een kopieerapparaat vinden in Afrika, die van het kantoor zelf was namelijk x93plotseling kappotx94. Bijna opgewonden werd deze mevrouw van haar eigen instructies, maar het feit dat er een einde in zicht leek te komen deed ons braaf volgen. Onze douanier die inmiddels op onze resterende campingstoel al een uurtje of twee zat te chillen vond het allemaal wel best, en leek niet helemaal opgewekt te zien dat we eindelijk uit de laatste gehaktmolen dropen. Met zijn drieen reden we de grens over, het gevolg van een slooptocht die werkelijk de hele dag heeft geduurd. We waren toe aan vakantie, maar eerst nog moesten Togo weer inkomen. Nu helemaal met legale paspoorten, kochten we onze visums aan de grens, lieten we onze nog geldige Laissez-Passer zien en binnen een mum van tijd reden we de magische grens over. Voldaan van het vertrouwde gevoel van de Franse Kolonien dat alles zonder gemopper en met vodjes papier geregeld werd, namen we afscheid van Ghana en durfde de douanier ons eindelijk te laten gaan. Direct reden we Lome binnen, en hoewel we ongelooflijk beheerst en koel gespeeld hadden, voelden we nu bijna letterlijk de spanning en de last uit het lichaam kruipen. We waren weer vrij, legaal, en de nabije toekomst leek weer rooskleurig.

Hoewel we al genoeg afscheidsemoties de vrije loop hadden laten gaan, en voldoende momenten hiervoor hadden ingelast, was de echt laatste keer dat we de sleutel omdraaiden, wegliepen en nog eens achterom kijken, toch de mooiste van allemaal. De kentekenplaten hadden we eraf geschroefd en in onze backpacks verstopt (aangezien de Ghaneze autoriteiten deze platen nooit en te nimmer meer willen zien in hun land) om zo altijd een stukje Jacques bij ons te hebben. Op een geheime plek schreven we een boodschap uit het diepste van ons hart op zijn beestachtige lichaam en zo scheidden onze wegenx85 voorgoed.

De eerste uitdaging was de politieman en zijn fuik voorbij te komen die eerder Clint had aangehouden maar die was afgewimpeld door de douaniers die Clint toen vergezelde. Nadeel was dat deze douaniers er niet meer waren om Clint te ‘beschermen’ en hij dus alsnog zijn wraak kon nemen. Om er een schepje bovenop te doen zit er opeens nog een blanke in de auto naast Clint: Jaap-Jan. Om alvast een antwoord klaar te hebben op moeilijke vragen hadden we bedacht dat als zij ernaar vragen Jaap-jan al in Ghana was, zijn paspoort daar gestolen was en hij onderweg was naar de ambassade. Om dit verhaal enigszins kracht bij te zetten had Jaap-Jan zijn backpack zo compleet mogelijk ogend tussen zijn benen in de cabine staan alsof hij daadwerkelijk net ingestapt was als lifter. Het bleek onnodig: de vervelende politieman zat die dag waarschijnlijk thuis te dapen, en zijn collegas wisten van niets. We konden zo doorrijden.
Nog vele politiefuiken volgden, en deels bewust en deels onbewust hing er toch een spanning in de lucht. De meeste fuiken reden we gewoon voorbij strak vooruitkijkend: we hadden inmiddels geleerd dat de agenten niet je achterna komen wanneer je een stopteken negeert. Niet alleen omdat het ze gewoon niet zo veel kan schelen, maar ook omdat ze simpelweg geen vervoer tot hun beschikking hadden. Een zeer grote politiefuik konden we niet ontsnappen, en de auto werd al gauw omringd door vele geinteresseerde "officials". De spanning onderdrukten we compleet, en we vlogen enthousiast en stralend de auto uit met wilde verhalen en grappige opmerkingen. Geen agent heeft de tijd gehad om kritisch na te gaan denken en het werd al gauw een gezellige boel. Enkel vroegen ze naar een rijbewijs, wat zo een beetje het enige document was dat we zonder problemen konden tonen. Voila!

Langzaam rolde Jacques weg van dit nest van mogelijke onrust, en zodra we naar de derde versnelling schakelde konden we onze geacteerde gezichten weer omzetten naar een uitdrukking van ontlading. Ha! Wat een kick gaf het, om onder deze druk zo koeltjes te blijven, en dat we het ook nog voor elkaar hadden. Maar, het liegen begonnen we behoorlijk beu te worden, en het was nog lang niet klaar. We reden langs de immens grote dam van Ghana, die voor een groot deel van de electriciteit in het land zorgt. Op het moment dat wij dit indrukwekkende bouwwerk bezichtigde was de hoeveelheid water net aan het stijgen, vanwege het regenseizoen dat vooral in het noorden heersten. De rivieren liepen daar vol, en de volta rivieren bundelen samen voor dit grootste kunstmatige stuwmeer ter wereld. Het gevolg: Ghana loopt voorop in dergelijke moderne ontwerpen; een geniale stuwdam. Gepaard met de vele kilometers die we richting Accra aan het afleggen waren ging het gevoel dat het echte Afrika in onze achteruitkijk spiegel verdween. Het landschap werd steeds platter, de gebouwen moderner en het laatste stuk driebaanssnelweg maakten het beeld compleet waardoor we ons bijna in het westen waanden. Deze laatste stretch van asfalt voelde als de homestretch.

Even vergaten we alle formaliteiten, en de veertig kilometer die volgde verdronken we in ons Afrika gevoel. Wat een ongelooflijke avonturen hadden we beleefd, wat een prachtige tijd hadden we ervaren, wat een helden voelden we ons dat het allemaal zo ver gekomen is, wat een voldoening gaf het dat we uberhaupt in dit moment waren verzeild. De speakers speelden alle nummers die ons bij hadden gestaan tijdens de vele kilometers, en meer dan ooit wist Jacques met een prachtige continue zoomtoon ons in de juiste richting te rollen. We voelden vreemde emoties, emoties die je maar zelden voelt in je leven. Het was dan ook een moment dat je maar zelden in je leven meemaakt, ontstaan door een avontuur wat je ook maar zelden of helemaal nooit zult meemaken. De kilometerbordjes gaven nog zeven kilometer aan, en de spanningsboog bouwden op OP OP!
WOOOEEEEE!!! Luide kreten vlogen uit Jacques, de toeter galmde door de straten, de RED HOT CHILLI PEPPERS zongen wilder dan ooit BEEN AROUND THE WORLD met de scherpe gitaartonen weerkaatsend tegen de vervallen huisjes in het centrum van ACCRA. In de megamassa mensen speelde dit alles zich af, en voor de Ghanezen die nog niet doorhadden dat wij hier even ter plekke een overwinning aan het vieren waren, hingen we uit de ramen en schreeuwden in volle overtuiging: ACCRAAAAAA! Sommigen begrepen het en gilde even met ons mee, en velen deden niet anders dan glimlachen. Wauw……….. we waren in Accra! We waren potverredomme in ACCRA!

Pffoee… de excitement en de adrenaline zakten weg, en mocht het me gelukt zijn in woorden dit enigzins over te brengen, dan wordt het ook voor de lezer tijd weer bij te komen. Want wederom kregen we nog een keer het grootste bewijs ooit dat chaos en rust, maar ook voldoening en ellende, zich razendsnel afwisselen in Afrika. We waren nog niet dertig minuten in het centrum van Accra, en we zaten al op het politiebureau, op de schuldbank met een rechtszaak aan Jaap-jan’s broek en Jacques ingenomen met de sleutels in een grote pot. Laat me dit uitleggen.
Direct na onze overwinning kregen we het stopsignaal van een politieauto die voor ons kwamen rijden. We stopten en zij vroegen ons direct en met grote frustratie naar een undertaken. We hielden ons van de domme en gaven de autopapieren. Na een flinke woedeuitbarsting dat we niet met deze nummerplaten mogen rijden en dat we illegaal zijn werd ons verteld te volgen naar het politiebureau. Nog net snapten onze hersenen dat wat we aan overwinningen geboekt hadden, en direct kregen ze dit compleet andere toneelspel te verwerken. We liepen een beetje over, maar in deze situaties draai je op adrenaline. Aangekomen op politiebureau kregen we nogmaals een pleidooi van de agent. Telkens wanneer ik ook maar iets zinnigs probeerde te zeggen walsde hij compleet in een stortvloed aan beschuldigen over me heen. Telkens wanneer Clint iets probeerde te zeggen gebeurde precies hetzelfde. We bleven om ons heen kijken, overduidelijk wachtend totdat meneer uitgeblaat was en we gesprekstijd kregen. Dit gebeurde niet. We wachtten. Toen er enkelek collegas arriveerde om de zaak eens onder de loep te nemen, vroegen ze ons wat er aan de hand was banjerde de eerste agent er weer dwars doorheen. Ik heb vervolgens aan de collegas gevraagd of meneer de agent ergens kon gaan afkoelen zodat ik mijn verhaal kan vertellen aangezien we er niet verder mee komen om te blijven roepen wat we fout hadden gedaan. De agenten luisterden, eindelijk, maar half. Al snel werden we doorverwezen naar binnen, waar al snel de sleutels in werden genomen en ons verder niets werd verteld. Hier begon ik een klein experimentje, hoewel we ons tot dan toe altijd zeer netjes, eindeloos geduldig en begripvol hadden opgesteld, probeerde ik hier eens op een soort van strepen te gaan staan die ik eigenlijk niet had, maar misschien toch gezien werden omdat we Europese toeristen waren. Ik begon mijn toon te verheffen dat het niet onze schuld was, dat ze het niet konden maken de sleutels in te nemen. De vrouw achter het bureau antwoordde simpelweg met dat dit een politiebureau is, en dat ze kunnen doen wat ze willen. Deze woorden sprak ze ijskoud met een nonchelante blik uit terwijl ze onze sleutels met een luid blikgeluid in een grote trommel deponeerde. Ik ging een toontje hoger door te zeggen dat ze dit niet kunnen maken, hun eigen systeem aan de grens gefaald had en dat het nergens op slaat. Vooral deze laatste opmerking ging ze iets te ver. De ogen werden groot, een aantal agenten begonnen zich ermee te bemoeien en begonnen tegen me te schreeuwen: Mind your Language, you will go to court for insulting our government! Vervolgens werd ik in de hoek gezet en volgde weer een reeks beschuldigingen. Ik gaf toe, deze tactiek had duidelijk geen effect, terug naar het oude vertrouwde ja knikken en dapen. Na tien minuten kwam de baas, die vastberaden was ons ergens op te betrappen. We spreidden al onze papieren uit over de tafel, en ze spitte ze allemaal door. De arme kippige man begon een complete pleidooi over dat onze verzekering was verlopen, en toen hij ons eindelijk wat gesprekstijd gunden konden we hem erop wijzen dat de zesde maand Juni is, en we dus ruimschoots genoeg tijd hadden. – Stilte -. Vervolgens ontdekte hij onze laissez-passer van Togo, wat ons toestaat onze auto in Togo te rijden. Op een of andere mysterieuze, maar zeer welkome wijze dacht deze man dat dit document ons toestaat Ghana in te komen en terug te reizen naar Togo. Arme arme man, maar o zo fijn. Waarschijnlijk getriggerd door zijn voorliefde voor niet verlopen documenten accepteerde hij dit als bewijs dat onze auto wel legaal is in Ghana, wat overduidelijk een vergissing is. Hij instrueerde iedereen dat het goed zat, en vertelde zijn vrouwelijke collega ons de sleutels terug te geven. We konden onze oren niet geloven. Echter, de vrouw weigerde dit nog omdat ze nog niet vergeten was dat ze me voor de rechter wilde dagen. Ze gaf duidelijk aan haar baas aan dat ze nog plannen met me had. De trots even vergetend begon ik mijn excuses aan te bieden, maar pas toen ik vertelde dat Engels niet mijn eerste taal is en het moeilijk is om de juiste woorden te kiezen accepteerde ze onze onnozele pleidooi. De sleutels waren wederom in ons bezit, en we hadden het gevoel dat we per direct weg moesten hier, voordat iemand doorhad dat hun baas een grote onnozele is, waarvan wij onbedoeld onwaarschijnlijk veel profijt hadden gehad.

De Afrika Experience loopt nu snel naar het hoogtepunt. Jawel, het lijkt erop dat Clint en Jaap-Jan het daadwerkelijk gaan halen! Blijf kijken in de kolom bij xa8Laatste Berichtenxa8, aangezien er een grote spanningsboog gaande is. Ons doel is bijna bereikt, maar alvorens de klap op de vuurpijl komt willen we graag iets van onze lezers weten…:

Tijdens onze intensieve reis hebben we natuurlijk veel geschreven, waarvan alles op de site is geplaatst. Misschien zullen jullie niet elk artikel gelezen hebben, maar denk eens aan al die arme mensen die niet op tijd op de hoogte waren gesteld van het avontuur dat gaande is en NOOIT iets gelezen hebben… Zij zullen nooit meer de kans krijgen hier iets van mee te beleven… onacceptabel.

Gezien dit feit, en het daverende succes van de Afrika Experience, willen we jullie mening vragen. Jullie als trouwe lezers kunnen voor jezelf beslissen, maar liever nog vragen we jullie te beslissen voor al die mensen die nog niets gelezen hebben. Moet al het geschreven werk van de Afrika Experience gepubliceerd worden in een leuk boekje, met fotoxb4s, een route etc.? Zou hier animo voor zijn?

Aan jullie de vraag. Antwoord door middel van een reactie te plaatsen, beginnende met een duidelijke Ja of Nee, met vervolgens een korte uitleg natuurlijk. Alvast bedankt voor het meedenken, en we wensen jullie een spannend einde toe…

Groeten Clint en Jaap-Jan

Uiteraard kwam hier een kritische vraag over. Ons Escape-tactiek was compleet onnozel, maar het enige nog enigszins plausibel klinkende verhaaltje dat mogelijk was: Clint was in zijn eentje in het noorden om de grens over te steken, maar toen hij Togo uit was gegaan, en aan de praat raakte met de Ghaneze douaniers hoorde hij dat de watervallen die hij wilde bezoeken niet in Ghana lagen, maar in Togo. Aangezien Clint een single-entry visum had voor Ghana zou dit betekenen als hij op dat moment de grens naar Ghana zou oversteken hij niet meer Togo terug in mocht om de watervallen te zien. Omdat de Ghaneze douaniers dit hem vertelden, besloot Clint om te keren, eerst de watervallen te bezoeken en daar pas Ghana in te gaan, aldus ons uit de duim gezogen verhaal. Ze vonden het uitermate interessant en ongelooflijk, maar uiteindelijk hapte ze. De stempel werd gezet, Clint was legaal in Ghana. Nu Jacques nog, en daarna Jaap-Jan. Voorzichtig begon Clint het volgende moeilijke puntje aan te snijden. Clint gooide op tafel dat hij met een eigen auto is dat op Nederlands kenteken staat en hij graag het land wilden doorkruizen. De Ghaneze douaniers leken hoopvol makkelijk en vertelden dat het geen probleem is, ai, mits Clint even een Carnet de Passage kon overhandigen. Zoals we al meerdere malen stoer hebben verkondigd hebben wij deze reis ondernomen zonder dit veelbesproken document. De douaniers bleken opeens een stuk minder flexibel. Nadat Clint vertelde dat we al tien landen doorkruist waren zonder Carnet de Passage en met het verhaal dat hij absoluut door gaat naar Kenya zeiden ze dat ze wel een dergelijke tijdelijk importdocument kunnen verstrekken, maar niet hier aan deze grens. Clint zou naar een grote grenspost moeten, maar omdat Jacques illegaal in het land verbleef moest hij geescorteerd worden door twee douaniers. Zo gezegd zo gedaan, en terwijl Jaap-jan nog een hapje van zijn Fufu nam kon hij Clint het dorpje weer door zien rijden met twee douaniers in zijn auto wat hem even deed duiken. Veertig kilometer verder arriveerde Clint en de douaniers bij een andere grenspost, waar hij opnieuw de gehele leugen kon afdraaien. Ditmaal met twee douaniers die het verhaal eerder hadden gehoord, dus een consequentie in het verhaal was een vereiste. Echter, we hadden al zoveelste probleem geconstateerd. De auto stond op de naam van Jaap-Jan. Wanneer ze de Laissez-passer zouden invullen zouden ze een andere naam zien dan de bestuurder. Clint was officieel niet de rechtmatige eigenaar. Om ons enigszins hieruit te kunnen redden hield Jaap-Jan de mobiele telefoon bij zich met een Nederlands nummer, zodat als de douaniers moeilijk zouden doen Clint kon bluffen om te bellen naar het bedrijf die de auto gesponsord heeft en dus de rechtmatige eigenaar is. De douaniers zouden dan een Nederlands nummer kunnen bellen dat ik zou opnemen met de naam van het bedrijf, en kunnen bevestigen dat het allemaal klopt, dit alles veertig kilometer bij de douaniers vandaan; wat een prachttactiek.

De inmiddels flink gegroeide groep douaniers leken allemaal onder controle, Clint hield standvastig het verhaal vol, en het leek goed te gaan. Maarr.. dit is altijd slechts een illusie in Afrika, of een tijdelijke staat van de situatie; al snel volgt namelijk weer chaos. Het inmiddels felbegeerde document kon alleen 90 km verderop uitgegeven worden, maar de douanier zou dit voor Clint gaan halen en hem de volgende ochtend bellen op zijn mobiel opdat hij het op kon halen. Enigszins tevreden keerde Clint terug, nog steeds met twee douaniers in zijn auto die mee wilden rijden. Onderweg wist een furieuze agent hem aan te houden, terwijl hij sputterend en schreeuwend zijn aanklachten uitspuwde: De auto was illegaal in het land, de ramen waren geblindeerd, hij had een stopteken genegeerd, er zaten driepersonen in de cabine, en er zat een onverantwoorde grote scheur in de voorruit. De douaniers die bij Clint in de auto zaten wisten de raaskallende agent te overrulen door nog meer amok te maken. De agent droop uiteindelijk af, en van het gehele rijtje aanklachten leken er opeens geen enkele meer overtreden te zijn. U mag doorrijden. Na het veilig afwimpelen van de douaniers waren Clint en Jaap-Jan weer verenigd. We zochten een plek om de nacht door te brengen, en ontdekten een prachtige plek tussen een zeer dichtbegroeid stuk jungle. Maar uiteraard ook hier wisten de pottekijkers ons te vinden, met als gevolg het gezelschap van drie heren. inmiddels hadden Clint en Jaap-jan besloten om langzaam aan onze equipment weg te gaan geven, en deze heren waren de gelukkige eerste. De jerrycan, benzinefilter en inklapbare schep waren als eerste de dupe, en werden zeer dankbaar ontvangen. Er stond hier wel tegenover dat zij een tank water voor ons haalden in het dichtbijgelegen dorp. Dit was natuurlijk geen probleem, zoals lichamelijke arbeid nooit een probleem is in Afrika als er maar iets materieels tegenover staat. De volgende ochtend vroeg ging de telefoon, met de melding dat het helaas niet gelukt was om het document te verzorgen. Een lichtelijke tegenslag, met het merkwaardige gevolg dat we nu met een illegale auto in Ghana zijn, waar de douaniers vanaf weten, zonder escort, en we toch onze weg moeten vervolgen. Het enige advies wat klonk was het bij nog een andere grenspost te proberen, wederom vele, vele kilometers de compleet andere kant op dan Accra, onze felbegeerde bestemming. We besloten het even te laten rusten, en doken met een gids de jungle in om groepen apen te spotten en bananen te voeren. Het is natuurlijk wel uitdagend allemaal, al dat formaliteiten gedoe, maar het moet wel leuk blijven. Even de knop om dus. Na een flinke tros gevoerd en alle mogelijke acrobatische kunstjes aanschouwd te hebben besloten we onze weg richting Accra te volgen, zonder voor nog een derde keer te proberen het document te bemachtigen. Het grote was risico was echter dat we in een van de vele politiefuiken onze documenten moesten tonen, en dan.... dan zouden de rapen echt gaar zijn. Slechts 300 km te gaan richting Accra.

Maar we zouden Clint en Jaap Jan niet zijn als we hier niet wat van zouden maken. Terwijl de kilometerbordjes van x93Frontiere de Ghanax94 weer zagen opklimmen besloten we een andere offroadroute te nemen richting het zuiden om daar via een grote waterval parallel aan de grens van Ghana richting Lome te rijden. We haaten het namelijk om iets twee keer te doen, laat staan 450 kilometer dezelfde weg rijden. We zouden dan af en toe even Ghana in kunnen spieken, onszelf kunnen douchen onder de waterval EN dachten we: nu er WEER een onverwachtse wending in ons avontuur komt waardoor we voorlopig nog niet klaar zijn, kunnen het maar beter weer goed doen: WASBORDPISTES!

Na 150 KM rammelen en xe9xe9n overnachting vol toeschouwers uit het lokale dorp arriveerden we bij de waterval, dat wil zeggen waar je niet meer verder kunt met de auto. Vanaf hier moesten we met behulp van een gids te voet een lange tocht maken om bij de waterval te komen. Maar een douche met de meest geavanceerde massagestraal die je ooit mee zult maken maakten het ruimschoots de moeite waard. We waren fris en energiek, opgeladen voor een volgend onnozel idee: We bevonden ons op tien km afstand van een andere Ghaneze grenspost. We zouden het natuurlijk altijd nog een keer kunnen proberen en ons van de domme houden. Zolang ze de stempel van de grensovergang in het noorden niet in Clintx92s paspoort zouden zien zouden we in ieder geval geen problemen krijgen en misschien er een kans dat ze hier makkelijker waren, zoals dat nogal eens kan verschillen bij Afrikaanse autoriteiten. De weg was verschrikkelijk smal en slecht, en het werd al snel duidelijk dat dit een voetpad was dat slechts gebruikt werd voor lokale voetgangers. Jacques maaide aan beide kanten de hoekjes van het voetpad af en de gehele weg moesten kleurrijk geklede vrouwen met attributen op hun hoofd even aan de kant voor Jacquesx92 aanwezigheid. Volgens ons gevoel hadden we allang bij de grens moeten zijn. We waren slechts een mini-dorpje gepasseerd waar we wel een plaggenhut met een vlaggetje erop hadden gespot maar dit was naar ons gevoel geen grensovergang geweest. Een slagboom of een touwtje dat op een creatieve manier bevestigd zodat de vriendelijke dikzak vanuit zijn hangmat zijn werk kan doen is wat we verwacht hadden, maar niets van dit alles. De weg werd alleen maar slechter, en regelmatig moest een van ons uitstappen om Jacques tussen de boompjes en de dichtbeboste jungle te navigeren. Ook de riviertjes zorgden voor leuke afwisselingen, die vol waren gegooid met houten planken die slechts gebouwd waren voor voetgangers. Zo subtiel als Jacques is stak op zijn tenen de hindernissen over en arriveerden we bij een grote boomstam met vier brede planken erover. Hier hield een Afrikaan de wacht die instrueerde dat alle passagiers moeten uitstappen vanwege het gewicht, en we zelf de boomstam moesten inspecteren omdat het oversteken op eigen risico is. De boomstam hing een meter of vier boven de rivier, wat als mogelijke laatste rustplaats voor Jacques doorging. Een kleine inspectie deed ons de 2000 kilo vatsige Jacques moed inpraten en onder begeleiding van wilde x93hieroglieven in gebarentaalx94 gaf de Afrikaan aanwijzingen om de overkant te bereiken. Iedereen kneep hem even, maar zoals altijd hield Jacques het hoofd koel. Na een succesvolle overtocht werden we toch nieuwsgierig en we vroegen de brugman waar de grens is. Hij wees in de richting waar we zojuist vandaan kwamen, en keek lichtelijk verbaasd dat wij dit niet wisten. Om verdere verwarring en mogelijke problemen te voorkomen bedankten we hem snel en gingen ervandoor. Langzaam drong het besef door dat we in Ghana waren gearriveerd.. maar maar, hoe in allahsnaam? We geloofden de brugman nog niet, maar wisten dat het qua afstand en tijd waar moest zijn. De locals die aan de kant gingen voor Jacques begroetten ons vriendelijk, maar niet meer in het Frans. Het was een x93How are youx94, en wisten het zeker: We zijn in de engelse kolonie: Ghana. Gemengde gevoelens, want het was ons gelukt en het leek erop dat we niet terug gingen naar Lome. Aan de andere kant, we zijn illegaal een grens gepasseerd, hebben maar 1 paspoort met een stempel die bewijst dat we teruggestuurd zijn en het bewust nu nog nog een keer geprobeerd hebben, we hebben allebei geen juiste entry-stempel, Jaap-Jan heeft geen visum en geen paspoort met een foutieve Laissez-Passer en Jacques heeft geen verblijfsdocument die theoretisch xfcberhaupt niet afgegeven wordt zonder Carnet de Passage. WEER begon het ons te dagen dat de uitdagingen nog verre van voorbij waren, alleen in een compleet andere leaque. Mmm, het beloofde een spannende tijd te worden.

Hoewel we blij verrast waren door het feit dat we zo onverwachts in Ghana waren, voelden we toch een lichte druk om onze zaken eens te gaan regelen, maar niet voordat we de tactiek doorgesproken hadden. Clint zou sowieso een entry-stempel en een visumgoedkeuring moeten krijgen, want dat is slechts een formaliteit, waarvoor we niets verkeerd hebben gedaan. Voor Jacques zouden we een Laissez-passer moet zien te ontfrutselen. Beiden hadden allebei een goede kans van slagen, was het niet dat Jaap-Jan er bij was zonder paspoort, visum en entrystempel. Om dit op te lossen besloten we dat Jaap-Jan zich maar even gedeisd moest houden ergens binnen in restaurantje, hopende dat hij tijdens het eten van wat Fufu niet door een douanebeambte gezien zou worden in dit grensdorpje. Clint ging aan de slag, acterend alsof hij helemaal in zijn eentje reist, met een waanzinnig creatief verhaal mochten ze vragen naar de reden dat hij een exitstempel van Togo 200 km ten noorden van de plaats in zijn paspoort heeft. Clint aangekomen bij een immigratiekantoor. Na een kort leugenverhaaltje, godzijdank in het Engels, dat Clint in zijn eentje van Amsterdam onderweg is naar Kenya werd uitermate verbazingwekkend ontvangen. Maar nadat ze alle tijd hadden genomen veel interesse te tonen, wat absoluut niet uitkomt wanneer je een leugen verkondigt, kwam eindelijk de entrystempel te voorschijn. Na het even doorbladeren in Clint's paspoort viel het oog van de douanier op de gevreesde exit-stempel van Togo, net voordat hij de stempel wilden zetten

Maar goed, het zou Afrika niet zijn als het zichzelf xf3f verrassend makkelijk oplost xf3f verschrikkelijk moeilijk maakt. In dit geval bleek de eerste de beste man die we aanspraken de beheerder van het postkantoor te zijn, waar zij natuurlijk de x93Jovox94 (blanke) wel kennen door zijn reguliere bezoekjes met ansichtkaarten. Hij had zelfs zijn nummer. xc9xe9n, twee, drie tellen later zitten we met onze Amerikaanse vriend, een complete Afrikaanse familie en een aantal HIV-besmette locals al compleet gexefntegreerd te hangen op de x93stoepx94 onder de mangoboom voor een van de plaggenhutten. De zelfgemaakte soort sterke drank werd ons in half doorgesneden kokosnoten opgediend en zo brachten we dag door. Voor een Afrikaan een doodgewone dag, voor ons een interessante ervaring. Chris liet ons zijn complete dorp zien, inclusief de prachtige natuur die het omringt. Al vaker zijn we op leuke plekken geweest waar iemand je kan vertellen hoe alles werkt, en al vaker waren we deze reis op plekken geweest die zo van de reisroutes afliggen dat ze prachtig zijn maar niemand je kan vertellen hoe alles hier werkt. Nu hadden we een prachtige combi. Chris kon ons alles vertellen, en we leerden en luisterden aandachtig. Hij liet ons tevens zijn inmiddels afgeronde project zien van het radiostation dat hij opgezet had. Hier zat een vrolijke neger met twee cassettedecks en een mengpaneel de hele dag de vrolijke tunes te spelen en af en toe leuke verhalen te vertellen. Het was deze microfoon waardoor we aan 14.000 mensen in dit berggebied onze groeten en onze boodschap mochten mededelen. We verbeleven in Chris zijn prachtige huis met een mooie veranda, mango- en bananenbomen, een huiskameleon en een geweldige pup. Dit alles kost zox92n 35 euro per maand aan huur, geen torenhoge prijzen zou ik zeggen. Wanneer je JA zegt tegen berovingen, geweldpleging, slechte infrastructuur, corruptie, malaria en politieke instabiliteit, dan kun je hier een vakantiehuisje huren en genieten van de rust, vriendelijkheid en schone natuur.

Bafilo was xe9xe9n van de weinige en tevens onze laatste reisbestemming in Togo. Vanaf hier besloten we rechtstreeks westwaarts te gaan richting de grens van Ghana. We waren in spanning, vanwege een geheel scala aan redenen. Uberhaupt zonder paspoort een grens oversteken is een kunst, hoewel de Laissez-Passer het een en ander verzacht. Het feit dat deze in het Frans is (terwijl men Engels spreekt in Ghana) en het consulaat er de verkeerde ondertekendatum op heeft gezet kan enigszins narigheid opleveren. Hier komt nog bij dat de Laissez-Passer mij toestemming verleent zo snel mogelijk een nieuw paspoort op te halen in Accra, en niet 900 kilometer om te rijden om twee weken lang nog leuke dingen te doen en vervolgens op je dode gemak eenpaspoort aanvragen op je eindbestemming. Ook niet geheel onbelangrijk is dat de ANWB ons verteld heeft dat het onmogelijk is zonder Carnet de Passage voor de auto Ghana in te komen, en dat zij niet het Laissez-Passer systeem hanteren zoals alle voorgaande landen. Ook schudden de Afrikanen in de voorgaande landen afkeurend hun hoofd wanneer wij hen vroegen naar de Ghanese autoriteiten. Zij bestempelden hen als mierenneukers, regelzeikers en als overal hun neus in willen steken en verdienen. Om het verhaal nog sierlijker te maken: Ghana probeert autox92s ouder dan tien jaar uit het straatbeeld te weren, en tevens hebben zij het vrijwel onmogelijk gemaakt om dit soort autox92s te importeren uit Europa, zowel als via de haven als over land. Het feit dat wij onze 16 jaar oude auto in Ghana wilden achterlaten, zonder Carnet de Passage was redelijk in strijd met dit alles. Onze tactiek? Naast de gebruikelijk onnozele glimlach  vervalsten we onze vliegtickets in een cybercafe, waardoor we opeens een ticket hadden om een maand later vanuit Nairobi, Kenya terug te vliegen. Tevens schreven we netjes met stift, tussen de Afrika Experience stickers, xc4msterdam x96 Nairobi. Hiermee zouden we wat sterker staan in onze leugen dat we slechts Ghana wilden doorkruizen. Het toelaten maar ook het omzeilen van een Carnet de Passage (wat de Ghanese overheid garandeert dat je het land verlaat) zou hiermee wat soepeler kunnen verlopen. Maar niet alleen deze formele zaken maakten het spannend, ook voelden we het alsof we erg dicht bij onze eindbestemming kwamen. Hoewel we Accra, de hoofdstad van Ghana, als eindpunt ervaarden, was het toch wel bijzonder om de laatste grens over te steken. De kilometer bordjes zoefden voorbij, totdat we net nog konden lezen: x93La Frontiere de Ghana:"0 KMx94.

Een slechte offroad weg leidden ons langs de chagrijnige douanier van Togo, die een exit-stempel plaatste in Clintx92s paspoort. En na slechts enkele meters niemandsland was daar dan de magische Ghaneze grens. Een drietal douaniers, die zichzelf in de Wild-West tijd waande gezien hun cowboyhoeden, kwamen langzaam overeind van hun hangplek. De eerste Engelse woorden klonken als muziek in de oren, vrij snel afgewisseld door het besef van de betekenis ervan, de documenten moesten gepresenteerd worden. Onmiddellijk legden we ons verhaal uit, stap voor stap. Eerst moesten we maar eens het paspoort probleem oplossen, het probleem van Jacques het land inkrijgen zouden we later afwikkelen. Maar hier liep het al spaak. De douanier legde mij uit, kort samengevat, dat de Laissez-Passer geaccepteerd wordt als vervanging van het paspoort. Het visum wat noodzakelijk is om vooraf in het bezit te hebben, is hiermee niet vervangen. Ik had na het verkrijgen van het visum wat gestolen is voor een tweede keer een visum aan moeten vragen en dit op mijn Laissez-Passer moeten plakken. Niemand had mij dit verteld, plus dat als westerling uit een gemoderniseerd bureaucratisch systeem je een soort van onbewust gewend bent dat er wel ergens geregistreerd staat dat een visum verleend is en dat het plakkertje in je paspoort slechts een formaliteit is. Helaas, hier is het echt het plakkertje zelf, en bestaat er niet iets als een centraal computersysteem. Het kon hen dus niet zoveel schelen of ik het visum had gehad en betaald had, het was er nu niet en dus konden ze me niet het land inlaten. Na lang overleggen, wat overigens erg soepel verliep in het Engels, viel iedereen in herhaling. Zelfs onze inmiddels aangeleerde Afrikaanse strategie om lekker te gaan dapen om later er weer eens op terug te komen werkte niet. De tegenslag werd bijzonder sympathiek en begripvol uitgelegd door de douaniers en we beseften dat er niets anders opzat. We moesten 450 km terug naar inmiddels zo geliefde Lome, daar weer een tweetal dagen door brengen voor het verkrijgen van een visum, om vervolgens wegens tijdgebrek het complete noorden van Ghana over te slaan en rechtstreeks via de kust naar Accra te rijden. Wat een feest wat een feest. We keerden om, met slechts een exit-stempel van Togo in Clintx92s paspoort.

Welnu, dit wetende was ik extra voorzichtig. Malaria begint als een gewone griep, en ik voelde me niet lekker. Natuurlijk is de kans altijd klein, maar we wilden het zekere voor het onzekere nemen voordat we ons naar het afgelegen noorden zonder medische zouden begeven. Malaria is immers pas echt gevaarlijk als het onbehandeld is. We besloten langs het ziekenhuis te rijden alvorens we Lome zouden verlaten. Onderweg naar het ziekenhuis, met een Togolees als derde persoon in de cabine om ons de weg te wijzen, werden we aan de kant gefloten door een verkeersagent. Heel kinderachtig werd ons de vraag gesteld: x93hoeveel mensen zitten er in de cabine?x94 Nadat we sympathie probeerden te kweken stopten deze agent niet voordat we zijn vraag in koor hadden beantwoord. Deze agent wilden gewoon een steekpenning lichtte onze medepassagier toe. We toverden het kaartje van Gavy uit onze zak met een lichte bluf dat we onderweg naar hem waren en dat dit oponthoud wast niet kon waarden. We kregen een onmiddellijk een millitaire groet en waren vrij om door te rijden. Wonderbaarlijk hoe dit werkt in dit soort landen, maar wederom werd ons duidelijk dat Afrikanen als de dood zijn autoriteit en macht, wat wederom het rijk arm contrast in de hand werkt. Wanneer je rijk en machtig bent is een land als Togo een grote bron van mogelijkheden en ben je vrijer als een vogel dan je ooit in een westers land zult zijn, maar wanneer je zo x93ongelukkigx94 in een lagere positie bent geboren zonder macht en geld, dan is het meteen ook een zeer, maar dan ook zeer onrechtvaardige samenleving waar je vaak slachtoffer van wordt tegen alle mensenrechten in.

Aangekomen in het ziekenhuis: een grote chaos voor de ingang en binnengekomen een zeer grote betonnen wachtruimte met bankjes. Geen bordjes, geen receptie. Ook hier werd ons vermoeden bevestigt. Hoe onrechtvaardig het ook is, maar een blank gezicht krijgt voorrang op alles. Waarom en hoe leerden we later analyseren. Onmiddellijk kwam er een medewerker naar ons toe om te vragen wat hij voor ons kon doen. We vertelden hem dat we twijfelden of ik Malaria heb, en onmiddellijk werd er een dokter bijgeroepen. Hoewel er minstens zestig mensen met een moedeloos gezicht overal lagen te wachten mocht ik direct met de dokter meelopen en werd er zelfs iemand van het prikkrukjes afgestuurd om mij te laten zitten. Nu vroegen we ons af of deze persoon dit gewoon weer als daapplek had gedefenieerd of dat deze persoonx92s behandeling daadwerkelijk werd opschoven doordat ik voorrang kreeg. We zullen het nooit weten. Al vrij snel werd er een steriele naald uit de verpakking gehaald, ermee in mijn vinger geprikt en het bloed op een glasplaatje gedruppeld. Het schoof de microscoop onder en direct kon de arts me verzekeren dat ik geen Malaria had. Ik mocht hem meekijken en hij tekende voor me uit hoe je rode bloedcellen eruit zien als je wel geinfecteerd bent. Over de werking van Malaria later meer. De dokter legde mij alles uit en raadde me aan niet meer Lariam te nemen, maar gewoon als ik me weer ziek voel direct bij een ziekenhuis te melden, het is dan door drie dagenlang driemaal daags pillen te slikken meteen genezen. Leek ons behoorlijk interessanter dan drie maanden lang psychopillen te slikken.

Enfin, met dus blijkbaar een gewoon gek griepje onder de leden, maar met de voldoening dat we er bovenop waren gekomen van de inbraak reden we dan eindelijk, weliswaar 5 dagen later dan gepland, Lome uit. De inbraak in de auto had het leven in Jacques niet veel makkelijker gemaakt. De gebroken voorruit was tot daar aan toe, maar het feit dat beide voordeuren niet meer opengingen resulteert in jezelf buiten sluiten. De achterdeuren gaan uberhaupt niet met een sleutel open, alleen de voordeuren. Maar beide sloten waren doorgeprikt dus zodra we onze deuren op slot deden hadden we een probleem. Een fout die we toch wel een paar keer maakten. De oplossing was dan de achterklep openen, om vervolgens zwetend door alle bagage heen kruipend de cabine te bereiken en de rechterachterdeur op te klikken. Dan kon je de rechtervoordeur open klikken, en dan kon je de bestuurders deur open klikken, en danx85x85 dan kon je wegrijden. Het was een ritueel, was we vrij snel zat waren. Maarx85 een ingineus systeem van een ijzerdraad verbonden met de achterklap, versnelden het proces tot alleen de achterklep openen, aan het ijzerdraadje trekken en voilax85 Op naar Bafilo, de woonplaats van onze Peace-Corps vriend. Door zware regenbuien zagen we het vlakke kustlandschap weer veranderen in een mooi groen gebergte. Na slechts 1 nacht wildkamperen tussen de glooiende heuvels kwamen we al in Bafilo aan, maar het feit dat we door de beroving alle contactadressen, E-mails en telefoonnummers kwijt waren hadden we enkel een voornaam, en Bafilo leek toch een groter dorpje dan we hadden gedacht.

Al vrij vroeg stonden we voor de deur van het Nederlandse Consulaat, een grote villa met een flinke tuin en zware beveiliging. Begrijpelijk, als je terugdenkt aan de half miljoen doden van een jaar geleden als gevolg van politieke problemen. De tuinman wist ons te vertellen dat de Consulair niet aanwezig is. We waren het zat en we dramden door, uiteindelijk kregen we een nummer van waar hij wel zou kunnen zijn. Na hier drie keer doorverbonden te zijn was het dan eindelijk zover: Een Nederlandse stemx85 Rob vroeg ons rond zes uur terug te komen, en beloofde dat hij dan het benodigde document zou opstellen. Het leek erop dat alles dan vandaag rond zou zijn en we morgen naar onze Peace-Corps vrienden konden. Wauw, wat een top-vooruitzicht. Die dag zetten we de puntjes op de i voor al het andere wat we nog konden regelen als nasleep van de beroving, en na zessen werden we verwelkomd door Rob. We werden binnen gelaten in zijn prachtige huis, dat ooit bewoond werd door een groep Amerikaanse Millitairen die de ambassade beveiligden. Vandaar het beachvolleybalveld, het helikopterplatform en het doolhof aan kamers. Rob was uitermate gastvrij, en al snel deed de gezelligheid ons vergeten waarvoor we hier ook al weer waren. We aten een hapje mee, dronken een biertje en gingen over op een goede Whiskey om tot een uurtje of 1 x92s nachts een goede mannen-praat-avond te houden. Ondertussen wist hij ook nog even de Laissez-Passer op te stellen. Tevreden over de vorderingen, maar verblijd door de gezelligheid en de gastvrijheid van deze avond keerden we pas laat terug naar ons hotel. Rob was definitely de held van de dag.

Clint en ik gebruikten beiden Malaria-pillen als preventie tegen de veel voorkomende ziekte. Vanuit Nederland hadden we Lariam meegekregen, een paardenmiddel tegen Malaria wat inmiddels een redelijke naam heeft opgebouwd. Lariam staat bekend om de bijverschijnselen als neuroses, nachtmerries, psychische stoornissen en zelfs zware depressies. De een is hier gevoeliger voor dan de ander. Maar de voordelen van Lariam zijn dat je in tegenstelling tot vele andere pillen maar een pil per week hoeft te slikken, en mede hierdoor Lariam een goedkoper middel is. Bij een consult voor vertrek wordt ook altijd eerlijk gezegd dat vele mensen nare bijwerkingen ondervinden en je daarom het middel moet proberen voor vertrek, zodat bij slechte bijwerkingen je kunt switchen naar bijvoorbeeld Malerone of Doxysiclan. Het boek wat gelezen hadden van wat avonturiers die ons voor waren gegaan hadden een complete reis moeten afbreken vanwege hun psychische problemen door Lariam. De enige reizigers die we ontmoet hebben hebben we gevraagd naar Lariam, en alle vijf gebruikten zij dit. Allen hadden zij of nare bijwerkingen gehad, of ondervonden zij deze nog steeds. Twee van de vijf waren geswitched naar een lokaal Afrikaans preventiemiddel omdat zij de Lariam niet meer aankonden, en de andere drie zaten er of over te twijfelen of dachten dat ze wel leerden leven met de nachtmerries. Zo ook hadden Clint en ik last van dit spul. In het begin nog niet zo, maar tijdens de reis naar Timbuktu begon het mij pas echt op te vallen dat het je hersenchemie in de war gooit. Telkens wanneer je wekelijks de pil neemt, de zijn de tweede en derde opvolgende dag gekenmerkt door moodswings en vreemde gedachten. Na overleg gehad te hebben met een lokale dokter, en voldoende via internet gedocumenteerd te hebben besloot ik een week over te slaan om het effect te zien. Tevens durfde ik dit omdat ik inmiddels gezien dat de malariasoort die in dit deel van Afrika voorkomt gewoon goed te genezen is, helemaal als je er vroeg bij bent. Nadat ik een week had overgeslagen voelde ik me beduidend stabieler, en waren de gekke x91brainfartsx92 van de Lariam verdwenen. Clint had er minder last van en besloot de Lariammoods wel lichter te wegen dan het mogelijke risico op Malaria.